Crimmigration: Η Ελλάδα ως παγκόσμιο αντιπαράδειγμα

Περίληψη

Η παρούσα μελέτη εξετάζει το φαινόμενο του crimmigration, τη συστηματική σύγκλιση μεταναστευτικής πολιτικής, δικαίου ασύλου και ποινικού δικαίου και την ενίσχυση των μηχανισμών ποινικοποίησης, μέσα από τρεις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες που απασχόλησαν τη δημόσια συζήτηση: την προσωρινή αναστολή της υποβολής αιτήσεων ασύλου για αφίξεις από τη Βόρεια Αφρική, την ποινικοποίηση της παράτυπης παραμονής και τις διοικητικές κυρώσεις για μη κυβερνητικές οργανώσεις μετά την άσκηση ποινικής δίωξης κατά μέλους τους. Η νομιμότητα των ρυθμίσεων αξιολογείται υπό το πρίσμα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), της Σύμβασης της Γενεύης για το Καθεστώς των Προσφύγων και υπό το φως του ενωσιακού και συνταγματικού δικαίου. Υποστηρίζεται ότι οι εξεταζόμενες ρυθμίσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη δικαιοπολιτική μετάβαση από ένα μοντέλο ανθρωποκεντρικό και προστατευτικό, σε ένα πλαίσιο ασφάλειας, ποινικής καταστολής και κρατικής «υπαρξιακής» κρίσης, γεγονός που εγείρει ζητήματα συμβατότητας με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας και τις θεμελιώδεις συνταγματικές εγγυήσεις. Η ελληνική περίπτωση αναδεικνύεται έτσι ως ένα ιδιαίτερα έντονο αρνητικό παράδειγμα της λογικής του crimmigration.