Διαστάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων του νέου συστήματος Eurodac

Περίληψη

Το παρόν άρθρο εξετάζει τις ευρύτερες επιπτώσεις που συνεπάγεται για τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα η μεταρρύθμιση του συστήματος Eurodac στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μετανάστευση και το άσυλο. Η διεύρυνση του σκοπού της βάσης δεδομένων και η αυξημένη διαλειτουργικότητά της με άλλα πληροφοριακά συστήματα εγείρουν σοβαρό προβληματισμό ως προς τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των υποκειμένων. Κεντρικό σημείο ανησυχίας αποτελεί το δικαίωμα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, καθώς η εκτεταμένη συγκέντρωση και επεξεργασία αλφαριθμητικών και βιομετρικών στοιχείων δοκιμάζει τα όρια βασικών αρχών, όπως η αναλογικότητα, ο περιορισμός του σκοπού και η ελαχιστοποίηση των δεδομένων. Παράλληλα, τίθεται σε διακινδύνευση το δικαίωμα στην ίση μεταχείριση, καθώς οι αυτόματες διασταυρώσεις και η πρακτική της δημιουργίας προφίλ (profiling) κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε γενικευμένες διακρίσεις, αντιμετωπίζοντας αδιακρίτως συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες ως εν δυνάμει εγκληματικές ή επικίνδυνες. Τέλος, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προβληματική της πρόσβασης στα δεδομένα. Η παροχή διευρυμένης πρόσβασης σε πληθώρα εθνικών και ενωσιακών αρχών επιβολής του νόμου αποδυναμώνει τις απαραίτητες εγγυήσεις, θολώνοντας τα όρια μεταξύ της διαχείρισης των συνόρων και της καταστολής της εγκληματικότητας.