Μια Μακρόχρονη Διεκδίκηση Ανεξαρτησίας

Η Καμπίντα στην Αγκόλα ενώπιον της Σύγκρουσης των Αρχών της Εδαφικής Κυριαρχίας και της Αυτοδιάθεσης Λαών

Περίληψη

Μία από τις κυριότερες συγκρούσεις που ανακύπτουν στο πεδίο του διεθνούς δικαίου είναι αυτή της εδαφικής κυριαρχίας κατ’ εφαρμογή της αρχής uti possidetis iuris, με το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών και τη θεωρία τη διορθωτικής απόσχισης. Η σύγκρουση αυτή λαμβάνει υπόσταση στην περίπτωση του εξκλαβίου της Καμπίντα στην Αγκόλα, μίας επαρχίας, που παρά τη διακριτή ιστορική πορεία της από την Αγκόλα, εντάχθηκε αυθαίρετα στην επικράτεια της τελευταίας κατά την αποχώρηση των αποικιακών δυνάμεων από την Αφρική. Η μελέτη αυτή παρουσιάζει αρχικά τα διδάγματα του διεθνούς δικαίου για την υπόσταση του κράτους, την εδαφική κυριαρχία, την αρχή uti possidetis iuris, το δικαίωμα αυτοδιάθεσης λαών και διορθωτικής απόσχισης. Στη συνέχεια, ανατρέχοντας στην ιστορική και νομική εξέλιξη του εξκλαβίου της Καμπίντα, αποδεικνύει ότι, επειδή η Αγκόλα υπήρξε αποικία της Πορτογαλίας από το 1571, ενώ η Καμπίντα έλαβε την υπόσταση προτεκτοράτου μόλις το 1885, οι δύο περιοχές κατοικούνται από διαφορετικούς λαούς και συνιστούν διακριτές νομικές και πολιτικές οντότητες. Μάλιστα, το μητρικό κράτος φαίνεται να παραβιάζει συστηματικά τα δικαιώματα των Καμπινδέζων, και κυρίως να εκμεταλλεύεται τα ενεργειακά κοιτάσματα του πετρελαιοφόρου θύλακα. Απέναντι σε αυτήν την καταπίεση αντιδρά το απελευθερωτικό κίνημα FLEC (Front for the Liberation of the Angolan Enclave of Cabinda) το οποίο διεκδικεί την ανεξαρτησία της Καμπίντα. Ωστόσο, παρατηρείται αδυναμία του FLEC να διεξάγει έναν κεντρικά οργανωμένο αγώνα, και μάλιστα αυτό λαμβάνει περισσότερο τη μορφή ανταρτικής οργάνωσης λόγω των τακτικών βίας που υιοθετεί. Το γεγονός αυτό καθιστά σχεδόν απίθανη τη νομική θεμελίωση της αξίωσης των Καμπινδέζων για διορθωτική απόσχιση από την Αγκόλα.