Η Αποκεντρωµένη Τεχνητή Νοηµοσύνη υπό το Πρίσµα του Δηµοσίου Διεθνούς Δικαίου

Ρυθµιστικές προκλήσεις, Παραβίαση θεµελιωδών δικαιωµάτων και Αστική ευθύνη Δηµοσίου για Αυτόµατα Οπλικά Συστήµατα

Περίληψη

H Τεχνητή Νοηµοσύνη (ΤΝ) παρά την πρόσφατη εµφάνισή της, την τελευταία δεκαετία, έχει αναµφισβήτητα σηµειώσει σηµαντική εξέλιξη επηρεάζοντας όλους τους τοµείς της καθηµερινότητας και κατά συνέπεια το δίκαιο και την νοµοθεσία. Το παρόν άρθρο πραγµατεύεται την σηµασία της Αποκεντρωµένης µορφής της (Decentralised AI) και τις νοµικές προκλήσεις που ανακύπτουν εξαιτίας του διαχωρισµού της από την µέχρι τώρα κρατούσα και µοναδική Κεντρικοποιηµένη µορφή της ΤΝ. Η παρακάτω µελέτη δεν θα αρκεστεί σε µια κοινότυπη ανάλυση της Αποκεντρωµένης Τεχνητής Νοηµοσύνης αλλά σε µια εξακρίβωση του ζητήµατος: «Είναι εφικτό ένα δικανικό σύστηµα σχεδιασµένο για την ρύθµιση της Κεντρικοποιηµένης ΤΝ, το οποίο αποδίδει ευθύνες και κρατάει υπόλογα συγκεκριµένα φυσικά και νοµικά πρόσωπα, να εφαρµόζεται το ίδιο αποτελεσµατικά στην Αποκεντρωµένη, χαρακτηριστικό της οποίας είναι η έλλειψη ενός σαφούς «κέντρου», χωρίς την ταυτόχρονη καταπάτηση των θεµελιωδών ανθρωπίνων δικαιωµάτων;». Η πλειοψηφία ειδικών που έχει απασχοληθεί µε το ανακύπτον ζήτηµα έχει αποφανθεί αρνητικά και έχουν διατυπωθεί διαφόρων ειδών ανησυχίες για καταπάτηση θεµελιωδών ανθρωπίνων δικαιωµάτων λόγω αδυναµίας ανάλογης εφαρµογής κανονισµών στο καινούριο αυτό µοντέλο ΤΝ που έχει έρθει για να αλλάξει ριζικά τα δεδοµένα που υπήρχαν µέχρι σήµερα.[1] Στην συνέχεια θα αναφερθούν παραδείγµατα των µεταβολών που σηµειώνονται σε διάφορους τοµείς µε δυνατότητα προσβολής θεµελιωδών δικαιωµάτων. Η µελέτη τοποθετείται µε την κρατούσα άποψη για τον ασαφή και τον ατελή νοµικό έλεγχο ενός διαρκώς αναπτυσσόµενου συστήµατος τεχνολογίας που επηρεάζει ουσιωδώς από πολλές πτυχές την ζωή µας και απειλεί άµεσα ορισµένα βασικά δικαιώµατα ενώ παράλληλα προστατεύει άλλα πιο αποτελεσµατικά. Ιδίως, στα ζητήµατα προστασίας της ιδιωτικότητας η Αποκεντρωµένη ΤΝ µέσω της χρήσης “federated learning” δεν χρειάζεται να αποχωρήσει τα δεδοµένα από την κατοχή του υποκειµένου µε σκοπό την εκπαίδευση του συστήµατος όπως στα παραδοσιακά νέφη ελέγχου, κάτι που εξασφαλίζει µεγαλύτερη προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδοµένων του κατόχου.[2]

[1] Blaine Deolindo, “Decentralized AI: A Regulatory Escape Hatch or the Future of Compliant Innovation,” LinkedIn, 23.09.2025, https://www.linkedin.com/pulse/decentralized-ai-regulatory-escape-hatch-future-blaine-deolindo-taasf.

[2] Edward Somgal, “The Rise of Decentralized AI: A New Era of Privacy Protection?,” Maya Data Privacy, 09.07.2025, https://www.mayadataprivacy.com/post/the-rise-of-decentralized-ai-a-new-era-of-privacy-protection.