Μια κριτική αποτίμηση των πρώτων Εθνικών Εξετάσεων Διαγνωστικού Χαρακτήρα για τη ΣΤ΄ Δημοτικού

Περίληψη

Μια από τις εκπαιδευτικές αλλαγές των τελευταίων ετών είναι η εισαγωγή των λεγόμενων Εθνικών Διαγνωστικών Εξετάσεων στη ΣΤ΄ Δημοτικού και στη Γ΄ Γυμνασίου. Μέχρι τώρα, οι εξετάσεις αυτές, γνωστές ως «Ελληνική PISA», δεν αποτέλεσαν αντικείμενο συστηματικής μελέτης από ανεξάρτητους ερευνητές. Το άρθρο αυτό εστιάζει στην πρώτη εφαρμογή των εξετάσεων (2022) στο επίπεδο του Δημοτικού. Από τη μελέτη του δημοσιοποιημένου υλικού και της σχετικής βιβλιογραφίας προέκυψαν ποικίλες αντιφάσεις και άλλες σοβαρές αδυναμίες ως προς το σχεδιασμό και την υλοποίηση των εξετάσεων και την τελική έκθεση της αρμόδιας Επιτροπής. Τα ευρήματα θέτουν υπό αμφισβήτηση την εγκυρότητα των εξετάσεων και τον διαγνωστικό και πιλοτικό τους χαρακτήρα. Αν και οι πρώτες εξετάσεις φαίνεται να αξιοποιήθηκαν κυρίως για επικοινωνιακούς σκοπούς και για την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων, οι διατυπώσεις του σχετικού νόμου, οι συστάσεις των διεθνών οργανισμών και το πολιτικό πλαίσιο δείχνουν ότι είναι υπαρκτός ο κίνδυνος οι εξετάσεις να αξιοποιηθούν σταδιακά για πολλαπλούς σκοπούς στην αξιολόγηση και, τελικά, για την προώθηση μορφών ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης.

The introduction of the so-called national diagnostic examinations in the 6th grade of the primary school and the 3rd grade of the secondary school has been one of the recent changes implemented in the Greek educational system. Until now, these exams, known as the “Greek PISA”, have not been the subject of systematic study by independent researchers. This article focuses on the first implementation of the exams (2022) at the primary school level. The study of the published material and the relevant literature revealed various inconsistencies and other severe weaknesses in the design and implementation of the exams and the final report of the Scientific Committee. The findings call into question the validity of the exams and the claim that they serve as a diagnostic tool and as a pilot test. Although the first exams seem to have been used mainly for political communication purposes and for the absorption of European funds, the wording of the relevant law, the recommendations by international organisations and the political context show that there is a risk that the exams will gradually be used for multiple assessment purposes and will finally serve as a tool to promote forms of privatisation of education.