Victor Hugo, poète romantique au service de la guerre d' indépendance grecque : quelques réflexions sur le poème « L'Enfant »
Λέξεις-κλειδιά:
Φιλελληνισμός, ρομαντισμός, Ελληνική επανάσταση, στρατευμένη λογοτεχνία, πόλεμος και παιδί, philhellenism, romanticism, Greek war of independence, engaged literature, war and childΠερίληψη
Ύστερα από μια σύντομη αναφορά στο φιλελληνικό κίνημα που παρουσιάστηκε στην Ευρώπη, και ιδιαίτερα στη Γαλλία, γύρω στο 1820 και ενέπνευσε τα κείμενα των ρομαντικών συγγραφέων για τους οποίους γίνεται εκτενής μνεία, η μελέτη αυτή αφορά κυρίως την κυρίαρχη φυσιογνωμία της Ρομαντικής Σχολής, τον Βίκτωρα Ουγκώ. Στρατευμένος διανοούμενος ήδη από τη νεαρή του ηλικία, ο Ουγκώ χειρίστηκε με μαεστρία την πένα του για να εκφράσει τις απόψεις του σχετικά με φλέγοντα πολιτικά ή κοινωνικά θέματα της εποχής του. Όπως διαφαίνεται από τη μελέτη μας, ο αγώνας των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους δεν τον άφησε αδιάφορο. Εκτενής αναφορά γίνεται στα κείμενα (ποιήματα, άρθρα) που μαρτυρούν το ενδιαφέρον του, ενώ παρουσιάζεται και η ποιητική του συλλογή Τα Ανατολίτικα (Les Orientales) καθώς έξη ποιήματά της είναι αποκλειστικά αφιερωμένα στο μεγάλο αυτό ιστορικό γεγονός. Το άρθρο μας ολοκληρώνεται με την υφολογική και σημασιολογική προσέγγιση του ιδιαίτερα γνωστού ποιήματος «Το Ελληνόπουλο» (« L'Enfant ») το οποίο θεωρείται ως ένα από τα δημοφιλέστερα κείμενα του Βίκτωρος Ουγκώ.
ABSTRACT
After a short reference at the Philhellenism, which appeared in Europe, and especially in France, at about 1820, and inspired the romantic authors texts, this study concerns most of all the leading figure of the Romantic School, Victor Hugo. As an engaged writer, Hugo tried, since his youth, to express with his talented writing his point of view about political and social issues of his time. As this article is pointing out, the greek struggle for independence stimulated his interest as some of his texts, that we mention here, prove.
We present especially his poetic collection Les Orientales six poems of which are inspired from this great historical event. Our study is completed with a stylistic and semantic approach of the well-known poem “The Child” which is considered as one of the most popular Hugos poem.
Αναφορές
BIBLIOGRAPHIE SOMMAIRE
HUGO, V. (1824), «Sur Georges Gordon. Lord Byron », Muse française, 12e livraison (1824), t. II, 308.
HUGO, V. (1964), OEuvres complètes, oeuvres poétiques (tome I), Paris: Gallimard, Bibliothèque de la Pléiade.
HUGO, V. (1967), OEuvres Complètes (tome II), Paris: Club Français du livre.
HUGO, V. (1988), Correspondance familiale et écrits intimes, éd. J. GAUDON - S. GAUDON - B. LEUILLOT, Paris: Laffont (Bouquins).
Sur les poètes romantiques et l'Orient
Ouvrages critiques
DESONAY, F. (1974), Le Rêve hellénique chez les poètes parnassiens, Genève: Slatkine Reprints (voir surtout la préface sur les romantiques et la Grèce).
LAURENT, F. (2008), Victor Hugo : espace et politique jusquà lexil (1823-1852), PU Rennes.
PELTRE, C. (2010), Orientalisme, Paris: Editions Terrail-Edigroup.
Articles
DE PONTMARTIN, A. (1861), « La Poésie française en 1861 », Revue des Deux Mondes (1er août), 701.
LESTRINGANT, F. (2002), « L'orientalisme dévoilé : Musset lecteur de Hugo », Revue histoire littéraire de la France 102 (juillet-août 2002), 563-578 (consulté sur www.caim.info le 11.09.2017).
LOUVARD, A., « Quand le romantisme chantait la Grèce », Theparthenon-post.com (consulté le 26.07.2017).
TABAKI-IONA, F. (2002), « Chants de liberté et de solidarité pour la Grèce et la Pologne », Mots, les langages du politique 70, 45-63.
VAN EGMOND, N. (2010), « L'Orient, source vive dinspiration des romantiques », Le Point (4 juin).
Sur Victor Hugo et la Grèce
ΠΡΟΒΑΤΑ, Δ. (σε συνεργασία με την Α. ΤΑΜΠΑΚΗ), Βίκτωρ Ουγκώ (1802-1885) (2002), Ο ρομαντικός συγγραφέας, ο οραματιστής στοχαστής, ο φιλέλληνας. 200 χρόνια από τη γέννησή του, Αθήνα: Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών.
PROVATA, D. (1995), Victor Hugo en Grèce (thèse, Paris: Université Paris IV- Sorbonne, 1994), Lille: Atelier National de Reproduction des thèses.
MILLIEX, R. (1953), « Victor Hugo, constant ami de la Grèce », LHellénisme contemporain (mai-juin 1952); repris ds. Etudes franco-grecques, Athènes: Collection de l'Institut Français dAthènes, 31-80.
Sur les Orientales de Victor Hugo
Ouvrages critiques
(collectif), Autour des « Orientales », Paris: Minard, 2002.
ROY, CL. (1962), Victor Hugo, témoin de son siècle, Paris: Ed. Jai lu.
DEGOUT, B. (2001), « L'Orient avant les Orientales », ds. F. LAURENT (dir.), Victor Hugo et lOrient, Paris: Maisonneuve et Larose.
Articles
BETZ, D. (2005), « Orientalism as freedom in Hugos Les Orientales », Romance Quarterly 52, 54-63.
GRANT, R. (1975), « Sequence and theme in Victor Hugos Les Orientales », PMLA 94 (October), 894-908.
LARCHER, P. (2014), « Autour des Orientales », Bulletin dEtudes Orientales, tome 62 (2013), Beyrouth, Institut Français du Proche-Orient, 99-123.
RIFFATERRE, M. (2002), « Hugos Orientales revisited », Romanic Review 93 (January-March), 173-183.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΥΛΑΚΗ-ΧΑΝΤΖΟΥ, Ι. (1985), « Τα Ανατολίτικα ποιήματα του Βίκτορος Ουγκώ και το δημοτικό μας τραγούδι », Διαβάζω 111, 32-36.
* Le recueil de Victor Hugo a été traduit en grec : Από τ' Ανατολίτικα, μετάφραση Κ. ΑΘ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ-ΞΕΝΑΚΗ, Αθήνα, 1921.
Λήψεις
Δημοσιευμένα
Τεύχος
Ενότητα
Άδεια
Οι Συγγραφείς που δημοσιεύουν εργασίες τους σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν στους παρακάτω όρους:
Οι Συγγραφείς διατηρούν τα Πνευματικά Δικαιώματα και χορηγούν στο περιοδικό το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσης ενώ ταυτόχρονα τα πνευματικά δικαιώματα της εργασίας προστατεύονται σύμφωνα με την Creative Commons Attribution License που επιτρέπει σε τρίτους - αποδέκτες της άδειας να χρησιμοποιούν την εργασία όπως θέλουν με την προϋπόθεση της διατήρησης των διατυπώσεων που προβλέπονται στην άδεια σχετικά με την αναφορά στον αρχικό δημιουργό και την αρχική δημοσίευση σε αυτό το περιοδικό.
Οι Συγγραφείς μπορούν να συνάπτουν ξεχωριστές, και πρόσθετες συμβάσεις και συμφωνίες για την μη αποκλειστική διανομή της εργασίας όπως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό αυτό (π.χ. κατάθεση σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή δημοσίευση σε ένα βιβλίο), με την προϋπόθεση της αναγνώρισης και την αναφοράς της πρώτης δημοσίευσης σε αυτό το περιοδικό.
Το περιοδικό επιτρέπει και ενθαρρύνει τους Συγγραφείς να καταθέτουν τις εργασίες τους μέσω διαδικτύου (π.χ. σε ένα ακαδημαϊκό καταθετήριο ή στους προσωπικές τους ιστοσελίδες) πριν και μετά από τις διαδικασίες της δημοσίευσης, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγική ανταλλαγή ιδεών και σκέψεων καθώς επίσης και σε γρηγορότερη και μεγαλύτερη χρήση και ευρετηρίαση της δημοσιευμένης εργασίας (See The Effect of Open Access).