Πήλινες γυναικείες προτομές από τα νεκροταφεία του οικισμού της Τράπεζας της Πολίχνης στη Θεσσαλονίκη

Συγγραφείς

  • Έλενα Καριπίδου Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

DOI:

https://doi.org/10.26247/aura4.8

Λέξεις-κλειδιά:

προτομή, κτέρισμα, ερμηνεία

Περίληψη

Οι προτομές αποτελούν μία κατηγορία της αρχαίας ελληνικής παραστατικής τέχνης, με παρουσία από την Αρχαϊκή μέχρι την όψιμη Ελληνιστική περίοδο. Αποτελούν κοινό εύρημα ιερών, κατοικιών και νεκροταφείων. Στα τελευταία, τις συναντούμε ως κτέρισμα σε τάφους όλων των τύπων, ενώ στα ιερά χρησιμοποιούνται ως αναθήματα. Ακόμη, έχουν βρεθεί σε οικίες, σε χώρους όπου υπήρχε γυναικεία δραστηριότητα, αλλά και σε μέρη όπου τελούνταν η οικιακή λατρεία.

Οι πήλινες γυναικείες προτομές της Τράπεζας της Πολίχνης, ενός σημαντικού πολίσματος στο μυχό του Θερμαϊκού κόλπου, προέρχονται από τις δύο νεκροπόλεις του οικισμού και χρονολογούνται στον 4ο αι. π.Χ. Η εικονογραφική τους απόδοση  ακολουθεί  τους διαδεδομένους τύπους προτομών στη Μακεδονία την εποχή αυτή. Εντοπίζονται αποκλειστικά σε γυναικείες και παιδικές ταφές, ενώ ο αριθμός και η θέση εύρεσής τους μέσα στους τάφους ποικίλει κατά περίπτωση.

Η πλειονότητα των μελετητών θεωρεί ότι οι προτομές αποτελούν την απεικόνιση θεοτήτων που σχετίζονται με την γονιμότητα και την αναγέννηση, μία άποψη που ενισχύουν και τα εικονογραφικά χαρακτηριστικά τους. Ωστόσο, η αναγνώριση συγκεκριμένων θεοτήτων είναι αρκετά δύσκολη, καθώς οι προτομές, τις περισσότερες φορές, δε διαφοροποιούνται όσον αφορά τα εικονογραφικά τους στοιχεία. Στις προτομές των νεκροταφείων της Πολίχνης η αναγνώριση μίας χθόνιας θεότητας, προστάτιδας των νεκρών, φαίνεται ως η πιθανότερη εκδοχή.

Βιογραφικό Συγγραφέα

Έλενα Καριπίδου, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Υπ. Διδ. Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών

Λήψεις

Δημοσιευμένα

2021-12-20

Τεύχος

Τόμ. 4 (2021)

Ενότητα

Άρθρα

Άδεια

Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν στο περιοδικό ή την Σειρά Μονογραφιών συμφωνούν με τους εξής όρους:

  1. Οι συγγραφείς διατηρούν την πνευματική ιδιοκτησία του έργου τους και παραχωρούν στο AURA το δικαίωμα της πρώτης δημοσίευσής του σύμφωνα με την Άδεια του Creative Commons CC BY-NC-ND 4.0. Άρα επιτρέπουν την αναδιανομη του έργου με κάθε μέσο και τρόπο, χωρίς όμως αλλοιώσεις και με αναφορά στον συγγραφέα και την δημοσίευση στο περιοδικό AURA.
  2. Οι συγγραφείς μπορούν να δημοσιεύσουν και αλλού το έργο τους (π.χ. σε κάποιο αποθετήριο ερευνητικού φορέα ή ως κεφάλαιο ενός βιβλίου), ωστόσο πρέπει να γίνει αναφορά στην αρχική δημοσίευσή του στο περιοδικό.