Τόμος 10 (2022). Metioessa - Studies in honor of Eleni Mantzourani

Περίληψη

Ο τόμος αποτελεί συλλογή μελετών προς τιμήν της Ελένης Μαντζουράνη, Ομότιμης Καθηγήτριας Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, από συναδέλφους, πρώην μαθητές και κύριους συνεργάτες της. Οι μελέτες έχουν χωριστεί σε τέσσερις ομάδες: α. Ηπειρωτική Ελλάδα – Νησιά Αιγαίου (εκτός Κρήτης), β. Κρήτη, γ. Κύπρος, δ. Διάφορα. Τα θέματα των μελετών στην πρώτη ομάδα περιλαμβάνουν νεολιθικά λαξευμένα εργαλεία και ειδώλια, τις τοιχογραφίες της Αγίας Ειρήνης και την αρχιτεκτονική του Ακρωτηρίου, Μυκηναϊκή εικονογραφία (κεραμική, τοιχογραφίες), την ιστορία της αρχαιολογίας και Μυκηναϊκές πολιτισμικές και εμπορικές επαφές. Η Μινωική ομάδα μελετών αφορά το τοπίο και το περιβάλλον, την ταφική και λατρευτική τελετουργία και την εικονογραφία της κεραμικής, των σφραγίδων και των τοιχογραφιών. Οι μελέτες της προϊστορικής Κύπρου σχετίζονται με την πρώιμη ανθρώπινη παρουσία στο νησί, τη Νεολιθική κεραμική, την κοινωνική οργάνωση στην πρώιμη Προϊστορία και στην Εποχή του Χαλκού, τη σχέση της Κύπρου με την Μυκηναϊκή Ελλάδα και την ανατολική και δυτική Μεσόγειο, και την εξέταση μεταπτυχιακών προγραμμάτων πολιτισμικής κληρονομιάς στην Κύπρο σήμερα. Οι τρεις μελέτες της τέταρτης ομάδας αφορούν τη σύγκριση γεωργικών πρακτικών στην προϊστορική Κρήτη και Κύπρο, τα χαρακτηριστικά του πολεμιστή στη Μινωική Κρήτη και τη Μυκηναϊκή Ελλάδα και τους Αρχαϊκούς δωρικούς ναούς στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου.

ISBN (έντυπη μορφή): 978-618-5740-01-6

ISBN (ψηφιακή μορφή): 978-618-5740-02-3

Περιεχόμενα

I. VOSKOS, G. VAVOURANAKIS, “Eleni Mantzourani: the journey so far”, 17-43.

ODYSSEAS KAKAVAKIS, “Neolithic chipped stone industries of western Macedonia, northern Greece. The assemblage of Varemeni Goulon”, 47-59.

STELLA KATSAROU, JOHN F. CHERRY, JACK L. DAVIS, “An unusual Neolithic figurine from the Nemea Valley”, 61-69.

LYVIA MORGAN, “Creatures of water and air. Flying fish and the divine”, 71-83.

ΚΛΑΙΡΗ ΠΑΛΥΒΟΥ, “Από τα παράθυρα της Δυτικής Οικίας. «όλος ο κόσμος μια σκηνή»”, 85-95.

ΡΑΝΙΑ ΜΠΑΛΛΗ, “Εκ νέου επίσκεψη στην ανασκαφή της μινωικής αποικίας των Κυθήρων. Μεθοδολογία και προσωπικότητες των ανασκαφέων μέσα από αρχειακή έρευνα”, 97-110.

NANNO MARINATOS, “A letter of Spyridon Marinatos to Martin P. Nilsson about Messenia”, 111-117.

VASSILIKI PLIATSIKA, “Mayhem in miniature. Detailing the work of a miniaturist pictorial painter in Mycenae”, 119-133.

IPHIYENIA TOURNAVITOU, “Special women and extraordinary creatures. An iconography of intimacy and transcendence in Mycenaean Greece. The lost link”, 135-150.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΕΤΡΑΚΗΣ, “Πάντας τοὺς ἐχθροὺς ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. Συμβολικές εκφράσεις στα μυκηναϊκά υποπόδια”, 151-168.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΖΥΓΟΥΡΗΣ, “Εισηγμένα αντικείμενα από τη βόρεια Ευρώπη και την Αίγυπτο στην Αιτωλία και στην Ηπειρο κατά τη 2η χιλιετία π.Χ.”, 169-182.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ, “Τα μικροθηλαστικά της προϊστορικής Κρήτης. Αναπάντεχοι μάρτυρες εμπορικών διαδρομών και βιοδείκτες του εξανθρωπισμού του κρητικού οικοσυστήματος”, 183-192.

GIORGOS VAVOURANAKIS, “From landscape perception to niche construction. The case of the Mesara, south-central Crete, in the Early and Middle Bronze Age”, 193-206.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΛΑΡΑΚΗ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΟΦΙΑΝΟΣ, “Η διπλή εμφάνιση του εικονογραφικού θέματος του βουκρανίου στον μινωικό θολωτό τάφο της Μυρσίνης Σητείας και η σημασία του”, 207-216.

PHILIP P. BETANCOURT, “Miniature clay vases from the shrine of Eileithyia at  Inatos”, 217-224.

ΣΤΑΜΑΤΟΥΛΑ ΜΑΚΡΥΠΟΔΗ, “Σφραγιστικές επιφάνειες με μικρές παραλλαγές. Συγκριτική εξέταση”, 225-236.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΛΑΤΩΝ, “Το ρυτό και το ιερό δισκοπότηρο. Τελετουργίες σπονδών και πόσης στη νεοανακτορική Κρήτη. Οι ενδείξεις από τη Ζάκρο”, 237-250.

ΜΑΡΙΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΑΚΗ, “Kεραμική από το Νίρου Χάνι. Συμβολή στη μελέτη της ΥΜ ΙΒ κεραμικής της βόρειας κεντρικής Κρήτης”, 251-262.

ROBERT B. KOEHL, “Minoan stick-fighting”, 263-270.

ANASTASIA M. VERGAKI, “Lonesome are the eyes. Remarks on the depiction of animals on the Aghia Triadha Sarcophagus”, 271-286.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Η.Μ. ΚΟΥΣΟΥΛΗΣ, ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ, “Ανιχνεύοντας την ιστορία της «πεντάλφας» με αφορμή ένα θραύσμα κονιάματος από την Κνωσό”, 287-306.

NΙΚΟΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ, “Το αρχαιολογικό πρόγραμμα του ΑΠΘ στην Κύπρο. Η ανασκαφή της προϊστορικής θέσης Αγ. Ιωάννης/Βρέτσια Ρουδιάς στο Τρόοδος”, 307-316.

DAVID FRANKEL, “Constructing Sotira. Discard and deposition at a Neolithic village in Cyprus”, 317-324.

DIMITRIS KLOUKINAS, “On round houses and right angles: comments on the architecture of Late Neolithic Cypriot communities”, 325-340.

IOANNIS VOSKOS, EVDOXIA TZANNI, “Gourds, pots and the archaeology of the “invisible” in Neolithic Cyprus”, 341-352.

CHARA THEOTOKATOU, ““Skipping a Beat”. The social and economic implications of hoarding in Neolithic and Chalcolithic Cyprus”, 353-370.

JENNIFER M. WEBB, “Weapon-bearers at Middle Bronze Age Lapithos, Cyprus”, 371-382.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΒΟΥΤΣΑ, “Εύγλωττη «σιωπή». Αναζητώντας την Κύπρο στα αρχεία των μυκηναϊκών ανακτόρων”, 383-398.

KONSTANTINOS KOPANIAS, “Hittites, Mycenaeans and ‘Sea People’ in Cyprus at the end of the 13th century BC”, 399-416.

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, “Σύμβολα κύρους της  Ύστερης Εποχής του Χαλκού από την απώτατη Δύση στην Κύπρο”, 417-430.

DESPINA CATAPOTI, POLINA NIKOLAOU, DESPINA ANDRIOPOULOU, “Archaeology vs Cultural Heritage? An insight into current cultural heritage postgraduate study programs from Cyprus”, 431-446.

EVI MARGARITIS, CARLY HENKEL, “Farming the big islands of the Mediterranean. Crete and Cyprus in the Neolithic and Early-Middle Bronze Age”, 447-460.

ANTIGONI PASCHAKI, ”The profile of the Minoan and early Mycenaean warrior: 1700–1400 BC”, 461-476.

ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΒΑΝΗ, “Επικαιροποίηση του καταλόγου W.B. Dinsmoor Sr., Μetric measurements of temples (1950). Oι περίπτεροι δωρικοί ναοί στον Ελλαδικό και ευρύτερο Αιγαιακό χώρο”, 477-494.