Ein- und Ausblicke in den deutsch-griechischen Sprachgebrauch zwei- und mehrsprachiger Kinder und Jugendlicher im Großraum München

Περίληψη

Ο πληθυσμός ελληνικής καταγωγής στην ευρύτερη περιοχή του Μονάχου έχει μεταβληθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Διαφορετικές μεταναστευτικές φάσεις, οικογενειακές και εκπαιδευτικές διαδρομές και θεσμικές συνθήκες διαμορφώνουν μια ετερογενή πολύγλωσση πραγματικότητα. Με αφετηρία αυτή τη μεταβολή, η μονογραφία εξετάζει τη χρήση και τη σημασία της ελληνικής και της γερμανικής για παιδιά και εφήβους στην οικογένεια, στον ελεύθερο χρόνο και στους ψηφιακούς χώρους. Εξετάζονται επίσης οι οπτικές γονέων και εκπαιδευτικών των Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας (TEΓ).

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν πολύγλωσσα ρεπερτόρια που διαφοροποιούνται ανά επικοινωνιακή περίσταση και όχι μια απλή αντιπαράθεση γλωσσών. Η ελληνική είναι ιδιαίτερα παρούσα στην οικογένεια και στη συναισθηματική έκφραση, ενώ η γερμανική επιτελεί κεντρικές λειτουργίες στον ελεύθερο χρόνο και στην ψηφιακή επικοινωνία. Και οι δύο γλώσσες αξιολογούνται ως σημαντικές. Για την εξεταζόμενη ομάδα, τα TEΓ αποτελούν σημαντικό θεσμικό χώρο για τη γλώσσα και την εκπαίδευση, χωρίς να η παρούσα έρευνα να εστιάζει στην επίδραση της διδασκαλίας.

Τα αποτελέσματα αφορούν την εξεταζόμενη ομάδα και δεν γενικεύονται άμεσα. Ωστόσο, η μελέτη προσφέρει εμπειρική βάση για τη διερεύνηση της πολύγλωσσης κοινωνικοποίησης, της γλωσσικής διατήρησης και των γλωσσικών πρακτικών σε μεταναστευτικές κοινωνίες. Σε επίπεδο εκπαιδευτικής πολιτικής, παρέχει ερεθίσματα για την ανάπτυξη και θεσμική κατοχύρωση της διδασκαλίας των γλωσσών καταγωγής και για μια εκπαίδευση που αξιοποιεί τα πολύγλωσσα ρεπερτόρια. Η συμβολή της υπερβαίνει το γλωσσικό ζεύγος ελληνικής–γερμανικής και αφορά και άλλους πολύγλωσσους πληθυσμούς και εκπαιδευτικά πλαίσια, όπου συνδέονται η οικογενειακή μετάδοση της γλώσσας, η κοινωνική συμμετοχή και η θεσμική γλωσσική εκπαίδευση.